Bộ rễ lúa thay đổi rõ theo từng giai đoạn sinh trưởng và phản ánh trực tiếp tình trạng đất, nước cũng như sức khỏe của cây. Bài viết hướng dẫn nhận biết rễ khỏe, rễ suy yếu và những dấu hiệu cần kiểm tra khi thăm đồng.

Đặc điểm bộ rễ của cây lúa
Lúa có bộ rễ chùm. Rễ non thường màu trắng sữa; khi trưởng thành chuyển dần sang vàng nâu, nâu đậm và rễ già có thể chuyển màu đen. Màu sắc và số lượng rễ trắng là dấu hiệu thực tế giúp quan sát tình trạng hoạt động của bộ rễ.
Bộ rễ thay đổi theo giai đoạn
- Thời kỳ mạ: mạ gieo thưa có thể hình thành rễ dài khoảng 5–6 cm. Cây mạ tốt thường có nhiều rễ trắng và bộ rễ tương đối gọn.
- Sau cấy và đẻ nhánh: số lượng và chiều dài rễ tăng nhanh để đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng.
- Làm đòng – trổ: bộ rễ đạt mức phát triển cao, nhưng phần lớn rễ ngoài đồng tập trung trong lớp đất mặt khoảng 0–20 cm.
Lưu ý khi chăm sóc
Cấy quá sâu có thể làm cây hình thành hai tầng rễ, chậm hồi xanh và sinh trưởng kém. Độ sâu cấy cần điều chỉnh theo điều kiện đất, tuổi mạ và khuyến cáo tại địa phương; đồng thời quản lý nước hợp lý và duy trì vùng rễ thông thoáng.
Gợi ý quan sát: khi thăm đồng, kiểm tra màu rễ, mùi đất vùng rễ, độ sâu cấy và tình trạng ngập kéo dài để phát hiện sớm hiện tượng nghẹt rễ.
Nguồn tham khảo: VAAS/LEARN-IT – Rễ lúa. Nội dung đã được biên tập lại; số liệu cần được vận dụng theo điều kiện sản xuất thực tế.
Không gian dành cho viện, trường, hợp tác xã, doanh nghiệp và nhà tài trợ.




