Rầy nâu trên lúa: nhận diện và quản lý theo IPM

Rầy nâu chích hút ở phần gốc cây, có thể gây cháy rầy và truyền bệnh vàng lùn, lùn xoắn lá; cần thăm đồng, bảo vệ thiên địch và chỉ xử lý khi mật số vượt ngưỡng khuyến cáo tại địa phương.

TÓM TẮT

Rầy nâu chích hút ở phần gốc cây, có thể gây cháy rầy và truyền bệnh vàng lùn, lùn xoắn lá; cần thăm đồng, bảo vệ thiên địch và chỉ xử lý khi mật số vượt ngưỡng khuyến cáo tại địa phương.

Rầy nâu trên lúa: nhận diện và quản lý theo IPM
Ảnh tư liệu minh họa cho bài viết, nguồn VAAS/LEARN-IT.

Nhận diện rầy nâu và triệu chứng gây hại

Rầy non và rầy trưởng thành thường tập trung ở bẹ lá, phần gốc khóm lúa để chích hút nhựa. Khi mật số cao, cây vàng nhanh, sinh trưởng suy yếu và từng mảng ruộng có thể khô cháy. Rầy nâu còn là môi giới truyền bệnh vàng lùn và lùn xoắn lá.

Điều kiện dễ phát sinh

Thời tiết ấm nóng, ẩm độ cao, mưa nắng xen kẽ, gieo cấy dày, bón thừa đạm và sử dụng giống mẫn cảm tạo điều kiện cho rầy tăng nhanh. Mật số thường cần được theo dõi sát từ sau đẻ nhánh đến giai đoạn trỗ, ngậm sữa.

Cách thăm đồng

  1. Kiểm tra nhiều điểm theo đường chéo ruộng, vạch gốc lúa để quan sát rầy non, rầy trưởng thành và thiên địch.
  2. Ghi mật số theo khóm hoặc theo đơn vị diện tích; chú ý các chỗ lúa xanh tốt, rậm và ven bờ.
  3. Phân biệt rầy nâu với rầy lưng trắng và đánh giá đồng thời tuổi rầy, giai đoạn cây lúa, thời tiết.

Quản lý theo IPM

  • Gieo sạ đúng lịch thời vụ, mật độ hợp lý; bón phân cân đối, tránh dư đạm.
  • Bảo vệ nhện, bọ xít mù xanh và các thiên địch; không phun thuốc sớm theo lịch.
  • Điều tiết nước phù hợp, theo dõi mật số thường xuyên và xử lý theo ngưỡng do cơ quan bảo vệ thực vật địa phương khuyến cáo.
  • Nếu phải dùng thuốc, chỉ chọn sản phẩm còn được phép sử dụng trên lúa, đọc đúng nhãn và tuân thủ nguyên tắc 4 đúng.
Nguồn tham khảo và hình ảnh: Thư viện nghề lúa VAAS/LEARN-IT. CAYLUA.VN biên tập lại theo hướng IPM hiện hành và không lặp lại các tên thuốc cũ trong tài liệu lịch sử. Xem tài liệu gốc.